Curtailment – nowa rzeczywistość OZE

27 października, 2024•2 Minuty

Curtailment – czyli systemowe wyłączanie źródeł OZE, mimo ich dostępności i możliwości produkcji energii elektrycznej. Najczęściej występuje w weekendy, gdy krajowe zużycie jest niższe, a generacja PV wysoka w słoneczne dni. Jeśli dodatkowo wieje silny wiatr, ilość generowanej energii znacznie przekracza zapotrzebowanie, co oznacza, że nadmiarowa energia – paradoksalnie – staje się najdroższą formą produkcji, bo trafia „na śmietnik”.

Ograniczanie generacji następuje z powodu ryzyka przeciążenia sieci, co ma na celu ochronę infrastruktury i stabilizację systemu.

Teoretyczne rozwiązania wydają się proste: magazynowanie energii w bateriach, zarządzanie popytem (demand response), rozbudowa infrastruktury przesyłowej, ograniczenie produkcji elektrowni węglowych (co budzi najwięcej kontrowersji technicznych i społecznych) czy przekształcanie nadmiaru energii w inne formy, takie jak wodór.

Jednakże ich prostota jest pozorna – na przeszkodzie stoją niedostateczne regulacje, ograniczenia technologiczne, potrzeba dostosowania usług sieciowych oraz ogromne nakłady kapitałowe na modernizację sieci i wdrażanie nowych technologii.

W efekcie (najprawdopodobniej ostatni raz w tym roku, patrząc na prognozy i kończący się sezon generacji PV), 13 października nastąpiło znaczne ograniczenie mocy OZE: w szczycie dnia (12:00-13:00) zredukowano 886,5 MW dostępnych mocy farm solarnych, a nad ranem (04:00-05:00) ograniczono moc farm wiatrowych o 1 943,1 MW.

Kwestia curtailmentu ma istotne znaczenie dla banków. W modelach finansowych zakłada się redukcję produktywności o około 20% rocznie. Oczywiście banki nie mogą być stratne, ale przy takiej redukcji modele finansowe stają się coraz mniej stabilne.

Możliwe jest uzyskanie rekompensaty za wyłączenie – proces ten opisuje PSE na swojej stronie: https://www.pse.pl/instalacje-pv. Jednakże będzie to utrudnione, jeśli w umowach przyłączeniowych występują zapisy podobne do poniższego:

„Ponadto Podmiot Przyłączany jednoznacznie akceptuje, że Operator będzie uprawniony do wstrzymania lub ograniczenia wprowadzenia do sieci mocy w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa pracy sieci bez ponoszenia odpowiedzialności z tego tytułu, w tym bez wypłaty rekompensat z tego tytułu na rzecz Podmiotu Przyłączanego.”

Warto przygotować się na podobne wyzwania w przyszłym roku, rozważając odpowiednie zapisy w Umowie Przyłączeniowej, możliwość instalacji magazynu energii oraz analizy ekonomiczne, aby lepiej ocenić ryzyka związane z finansowaniem.